تفسير : آنها را اندكى از لذايذ دنيا برخوردار و بهره‌ور سازيم ( نعمت‌هاى دنيا اگر مداوم هم باشد اندك است ؛ زيرا فانى مىشود و نعم فانى نسبت به باقى قليل است اگرچه مداوم باشد ) ، سپس آنها را به عذابى سخت گرفتار سازيم . زمخشرى در كشاف گويد : حق تعالى در اين آيه تشبيه فرموده گرفتار شدن كفّار به عذاب را به اضطرار كسى كه مضطر به چيزى باشد و چاره‌اى جز آن نداشته باشد « 1 » . ( آيهء 25 ) وَ لَلِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّموَ تِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَايَعْلَمُونَ تفسير : و اگر از كافران بپرسى : كيست كه آسمان‌ها و زمين را آفريده است ؟ گويند : خداى تعالى است . به جهت اين كه محال بودن اسناد آفرينش آسمان‌ها و زمين به غير او واضح است . ابن بابويه در توحيد از حضرت باقر عليه السلام روايت كرده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : هر مولودى متولد شود بر فطرت - يعنى بر معرفت به اين كه خداوند عزّوجل خالق اوست - پس اين است فرمايش الهى كه اگر سؤال كنى كيست خالق آسمانها و زمين ؟ گويند : خداست . « 2 » و چون اعتراف كردند به آنچه موجب بطلان عقيدهء ايشان است ( زيرا اعتراف به خالقيت خدا ملازم با اعتراف به ربوبيت اوست ، پس اعتقاد كفّار به ربوبيت غير خدا باطل است ) ، بگو : شكر و سپاس از آن خداست كه شما را به اعتراف و اقرار به خالق بودن او واداشت و ربوبيت و خالقيت ، هر دو از صفات خاصّه الهى است و اين كه كفّار بگويند : « ما خالق بودن خدا را قبول داريم ؛ اما ربوبيت را براى غير او مىدانيم » از جهل آنهاست ؛ بلكه

--> ( 1 ) . تفسير كشاف ، ج 3 ، ص 500 . ( 2 ) . كتاب التوحيد صدوق ، ص 331 ، ادامهء روايت نهم .